Vajinismus : Bir Psikolojik Sorun

NEDİR?

Vajinismus, bir cinsel disfonksiyon olarak kabul edilen; Obsesif Kompulsif bozukluk, travma sonrası oluşan kaygı bozukluğu, panik atak gibi bir kaygı bozukluğudur. Bedenin kendi kendini koruması için oluşmuş bir “Savunma Mekanizması”dır.

TANIMI

Vajinismus; cinsel ilişki sırasında kadının vajen kaslarını (özellikle Pubococcygeus (PC) kaslarını) refleks olarak (istemsiz bir biçimde) kasması sonucunda cinsel birleşmenin hiç olamaması ya da çok zor gerçekleşmesi durumudur. Kadınların % 3′ünde görülen ve profesyonel yardım almak suretiyle tedavisi son derece mümkün bir rahatsızlıktır. Vajinismus hastalarında, kasılmaların sadece vajinal girişte değil, aynı zamanda vücudun diğer bölgelerindeki kaslarda (karin, bel, sırt, bacak gibi) da görülmesi sonucunda vücutta yaygın bir biçimde kas ağrıları oluşabilmektedir. Kasılma şeklinde kendini gösteren bu vajinal refleks sadece cinsel ilişki sırasında değil kadının jinekolojik muayenesi sırasında, tampon kullanımı durumunda ya da parmağın vajene sokulması gibi vajene herhangi bir girişim içeren her durumda tetiklenebilir. Ancak her jinekolojik muayene olamayan vajinismus olarak kabul edilemeyeceği gibi, bazı vajinismuslu kadınların zor da olsa jinekolojik muayene olabildiğini gözlemlemekteyiz. Bu, vajinismusun temel nedeni cinselliğe ve onu temsil eden penise yönelik oluşmuş bir savunma mekanizması olmasından kaynaklanmaktadır.

NEDENLERİ

Toplumun cinselliğe yönelik tutumları en etkili rolü oynamaktadır. Kati dini inançlar ve cinsel yönelimde bozukluklar, yine psikolojik sebeplerin arasında çocukluktan kalma korkular, aşırı kati bir toplum düzeni içinde yaşama, kati ahlak kuralları ve tabular, suçluluk, ayıp, günah gibi kavramların bilinç altına yerleşmesi, cinsellik ve ilk cinsel deneyim konusunda yerleşmiş hatalı bilgi ve ön yargılar, bilinç altında penisin vücuda girişine karşı bir korkunun olması gibi nedenler vardır. Özellikle kızlık zarının çok değerli ve korunması gereken bir yapı olduğu düşünceleri ile büyüyen ve sürekli olarak korunması gerektiği öğretilen kadınlar vajinismus eğilimindedirler. Geçmişinde cinsel taciz gibi ciddi bir psikolojik travma yasamış kadınlarda görülebileceği gibi, ağrılı bir jinekolojik muayene, ilk ilişkinin çok ağrılı olması gibi psikolojik tahribat yapmış birtakım durumlar sonrasında da vajinismus gözlenebilir.

TANI KOYMA KRİTERLERİ

İlk basarisiz cinsel ilişki deneyiminden sonraki 3 aylık süre içinde başarılı penetratif cinsel ilişkinin, denenmesine rağmen, gerçekleşmemesidir. Bu süreyi beklemenin temel amacı, ilk geceki başarısızlığın nedeninin; basit bir “gerdek korkusu” mu, yoksa bedenin cinselliğe yönelik oluşturduğu bir “savunma mekanizması” mı olduğunu ayırt etmektir. Burada kadının bacaklarını açamaması, erkeği elleriyle itmesi, kalçasını ve/veya bedenini geri çekmesi, gündüzden ilişkiye niyetlenmiş ve “bugün başaracağım” diye motive olmuş olmasına karşın, bu kaçınma davranışlarının yine ortaya çıkması, kriterler arasında görünebilmektedir.

TÜRLERİ

Primer vajinismus: Cinsel hayatın başlamasından itibaren görülen ve bir kez bile cinsel ilişkinin gerçekleşememesi türündeki vajinismustur.

Sekonder vajinismus: Cinsel hayatın başlamasından itibaren sorunsuz bir şekilde ilişki mümkün iken; yasanmış bir cinsel travma sonrası (çok problemli bir doğum, düşük, kürtaj, yanlış yapılan ve ağrılı bir jinekolojik muayene, taciz veya tecavüze maruz kalma) ya da aile içi ilişkilerde bozulma gibi marital nedenlerden oluşan vajinismus durumudur. Sekonder vajinismusun; nedenine göre tedavi türleri de değişiklik göstermektedir.

TEDAVİDE İLK ADIM VE TEDAVİ YAKLAŞIMI

İlk adım; jinekolojik muayenedir. Zira vajinismusun (vulvar vestibilutis, vajinal septum, intakt hymen, PID vs.) organik nedenlerden kaynaklanıp kaynaklanmadığının ayırt edilmesi gerekmektedir. Eğer organik nedenler var ise; ki bu tüm vajinismus vakalarının %02`sinde görülmektedir. Bu durumda sorun üzerinde çalışacak kişi “Jinekologlardır” ve tedavi yöntemi “Cerrahi”dir. Sadece PID vakalarında medikal tedavi verilmektedir.

PSİKOLOJİK YAKLAŞIM

Vajinismus bir kaygı bozukluğudur ve tüm dünyada en başarılı kaygı bozukluğu çalışmalarında “beceri geliştirmek” amaçlanmaktadır.

En yaygın ve başarılı kabul edilen yaklaşım ise “Bilişsel Davranışsal Terapi” yaklaşımıdır. Bu yöntemin bilişsel boyutunda zihinde oluşmuş “otomatik negatif düşünceler” üzerinde çalışılır. Davranışsal boyutunda ise “sistematik duyarsızlaştırma” çalışmaları yaptırılmaktadır. Terapi sürecinde; kadının ihtiyacına göre bilişsel veya davranışsal boyutun uygulanma oranı değişmektedir. Bilişsel davranışsal psikoterapi tekniğinde “yardımcı teknik olarak” bilinçli-tıbbi hipnoz, gevşeme egzersizleri gerekti takdirde sürece katılır. Tedavi süresi kadından kadına değişmektedir. Tüm dünyada bilişsel davranışsal terapi süreci ortalama 20 seanstır ve 1 seans 40 dakikadan oluşur. Biz kliniğimizde bir gün içinde birden fazla seans yapmakta ve kadını mümkün olduğunca sık görmekteyiz. Bu şekilde çalışmak “Hücum terapisi” (intensive therapy) olarak adlandırılmaktadır.

Tedavi, terapiler sonunda kadının başarılı cinsel ilişkiye girmesiyle sonuçlandırılır. Tedavi kalıcıdır. İlk ilişkiyi takiben kadın, gün geçtikçe çok daha sorunsuz ilişki yasamaya devam etmektedir.

TEDAVİDE ETKİSİZ YÖNTEMLER

Alkol, anti deprasan ajanlar, ağrı kesiciler, anestezik kremler, tüm anestezik yöntemler, kızlık zarının aldırılması, pelvik taban kasının kesilmesi gibi cerrahi yöntemler ve yeni moda pelvik taban kasına yapılan botox. Tek seanslık – tek günlük tedavi yaklaşımları (ki burada anestezik ajan ve teknikler kullanılmaktadır.) Vajinismus tedavisinde BİLİMSEL OLMAYAN yöntemlerdir, çünkü KALICI tedavi sağlama oranları çok düşüktür.

Henüz yorum yapılmadı.

Yorum Yapın